Parregullsia e zgjedhjeve në Serbi dhe manipulimi me Kosovën

Parregullsia e zgjedhjeve në Serbi dhe manipulimi me Kosovën

Zgjedhjet e parakohshme parlamentare dhe lokale më 17 dhjetor rezultuan në një fitore befasuese të fortë të Partisë Progresive Serbe (Srpske Napredne Stranke-SNS) të Presidentit Aleksandar Vuçiq. Koalicioni pro-BE “Serbia kundër dhunës” gjithashtu pati një rezultat të mirë. Megjithatë, zgjedhjet u ndikuan nga parregullsi të mëdha zgjedhore, veçanërisht në Beograd, që duket se do ta zhytin Serbinë në një krizë tjetër politike.

SNS-ja e Vuçiqit fitoi 46,1% të votave dhe do të jetë në gjendje të formojë vetë një qeveri të re kombëtare. SNS gjithashtu duket se ka fituar në shumicën e zgjedhjeve lokale, duke përfshirë në kryeqytetin Beograd, ku siguroi 39,35% të votave. Megjithatë, rezultatet në kryeqytet kontestohen nga opozita dhe fati i procesit mbetet i pasigurt.

Partitë opozitare të krahut të djathtë kanë qenë humbësit relativ të zgjedhjeve, me vetëm një nga katër listat që ka kaluar pragun e 3% dhe ka hyrë në parlamentin kombëtar. Megjithatë, deri tani surpriza më e madhe e zgjedhjeve ishte rezultati prej 4,69% i siguruar nga një lëvizje e re politike e udhëhequr nga teoricieni i konspiracionit Branimir Nestorović.

Fushata e padrejtë zgjedhore dhe parregullsi në ditën e votimit
Sigurisht, në këtë rezultat kontribuan kushtet e padrejta dhe jodemokratike zgjedhore, përfshirë parregullsitë në ditën e zgjedhjeve. Raportimet nga terreni, që dokumentojnë prova të blerjes së votave dhe manipulimeve të tjera elektorale, janë shfaqur vazhdimisht në mediat sociale. Parregullsitë zgjedhore filluan shumë përpara ditës së zgjedhjeve, kur u zbuluan falsifikime nënshkrimesh për emërimin e listave, pa asnjë pasojë ligjore.

Këto zgjedhje, në të cilat  Presidenti Vuçiq, megjithëse nuk kandidoi për asnjë pozicion, ishte një figurë vendimtare, treguan se dialogu i ndërmjetësuar nga Parlamenti Evropian midis qeverisë dhe opozitës në lidhje me përmirësimin e kushteve zgjedhore nuk solli ndonjë përmirësim të prekshëm.

Polemika më e madhe në këto zgjedhje ishin të ashtuquajturit “votues fantazmë” – qytetarë nga Serbia dhe Republika Srpska të cilët nuk jetojnë në Beograd, por të regjistruar për të votuar në zgjedhjet lokale nga partia në pushtet. Opozita pretendon se kishte mbi 40.000 vota të tilla, të cilat ishin të mjaftueshme për t’i dhënë SNS epërsinë në Beograd. Gazetarët dhe aktivistët zbuluan disa vende në të gjithë Beogradin ku votuesit u mblodhën dhe u çuan për të votuar.

Rruga drejt: Shtytjes për autoritarizëm apo opozitë pro-BE?
Rezultatet e zgjedhjeve duket se do të ngurtësojnë kontrollin e Vuçiqit në pushtet dhe do të pakësojnë shanset për kthimin e pluralizmit të vërtetë politik. Prandaj prirjet autoritare pritet të forcohen dhe jo të dobësohen pas këtyre zgjedhjeve.

Megjithatë, një rezultat i fortë i koalicionit SPN do të thotë se për herë të parë në pothuajse 10 vjet në Serbi do të ketë një opozitë të fortë pro-BE (ose çfarëdo lloji) që mund të përfaqësojë një alternativë të vërtetë. Nëse koalicioni nuk shpërbëhet, ai më në fund mund të thyejë stereotipin e gjatë se opozita serbe është e dobët dhe e ndarë.

Vëzhguesit vendas dhe ODIHR dolën me një vlerësim të ashpër për cilësinë e zgjedhjeve, duke i dhënë më shumë besim pretendimeve të opozitës. Duket pothuajse e sigurt se Serbia do të përjetojë një dimër të ngrohtë politikisht.

Më në fund, mbetet të shihet se çfarë do të ndodhë me zgjedhjet në Beograd, ku koalicioni SPN deklaroi se nuk do t’i pranojë rezultatet për shkak të parregullsive zgjedhore, veçanërisht “votuesve fantazmë” nga qytete dhe vende të tjera./A.SH